Miesiąc 06

Czerwiec

Wybierz dzień oznaczony kolorem, aby zobaczyć przypisane wydarzenia.
dzień z wydarzeniem brak przypisanego wydarzenia

Wszystkie daty

Wydarzenia czerwca

23 pozycje

1 czerwca 1676

historia morska

Szwedzki admirał zginął od własnego manewru

1 czerwca 1676 r. u wschodnich wybrzeży Olandii zatonął szwedzki okręt flagowy „Kronan” - jeden z największych liniowców epoki. Zginęło 800 ludzi, a z wraku wydobyto później ponad 800 kg ludzkich kości, w tym szczątki z obrażeniami, które archeolodzy odczytali jako ślady walki tonących marynarzy między sobą o dostęp do wyjścia.

Czytaj wydarzenie
3 czerwca 1943

II wojna światowa

Niemieccy jeńcy bili Polaków za chęć zmiany munduru

3 czerwca 1943 r. w obozie jenieckim Wadi Zarga w Tunezji niemieccy współwięźniowie napadli na Polaków z Pomorza i Śląska, przymusowo wcielonych wcześniej do Wehrmachtu - za to, że po zerwaniu niemieckich orłów z mundurów zgłosili chęć przejścia do polskich jednostek u Brytyjczyków.

Czytaj wydarzenie
4 czerwca 1989

PRL / III RP

Między turami wyborów dopisano posłów, których odrzucili wyborcy

4 czerwca 1989 r. odbyły się w Polsce wybory kontraktowe - Polacy masowo odrzucili listę krajową PZPR i jej satelitów. Mało znany jest fakt, który przypomniał w felietonie Rafał A. Ziemkiewicz: między pierwszą a drugą turą do Sejmu dopisano kilkudziesięciu posłów z tej samej listy, mimo że wyborcy ją właśnie odrzucili.

Czytaj wydarzenie
5 czerwca 1920

sport

Zgubił but w biegu ulicami Warszawy, ale wyprzedził rywali

5 czerwca 1920 r. ulicami Warszawy pobiegło 47 zawodników w pierwszym otwartym biegu miejskim w historii Polski - trasą z Belwederu na Stare Miasto. Na mecie, przed kamienicą Fukiera, zawodnik WKS Warszawa Eugeniusz Sobolta, który w trakcie biegu zgubił but z powodu rozwiązanego sznurowadła, zdołał go jeszcze podnieść i dobiec na drugie miejsce.

Czytaj wydarzenie
6 czerwca 1944

II wojna światowa

Żerdzie przytwierdzone do czołgów miały "wygrać wojnę"

6 czerwca 1944 r. zaczął się desant w Normandii. Według relacji przytoczonej przez gen. Omara Bradleya, o wyniku kampanii zadecydował nie tylko plan sztabowy, lecz drobny pomysł nieznanego z nazwiska amerykańskiego sierżanta - przymocowanie do czołgów metalowych żerdzi, które pozwalały przebijać się przez normandzkie żywopłoty.

Czytaj wydarzenie
7 czerwca 1981

Bliski Wschód

Izraelski pilot zemdlał z przeciążenia i jako jedyny nie trafił w cel

7 czerwca 1981 r. osiem izraelskich F-16 zniszczyło iracki reaktor atomowy Osirak pod Bagdadem w ramach operacji „Opera”. Gen. Jiftach Spektor, uczestnik nalotu, wspominał, że na skutek olbrzymiego przeciążenia podczas ataku stracił na chwilę przytomność, źle ustawił maszynę i jako jedyny z ośmiu pilotów nie trafił w cel.

Czytaj wydarzenie
10 czerwca 1978

zimna wojna / wywiad

Oficer GRU zadzwonił do ambasady brytyjskiej i uciekł z całą rodziną

10 czerwca 1978 r. oficer sowieckiego wywiadu wojskowego GRU Wiktor Suworow, służący w Genewie, zatelefonował do ambasady brytyjskiej i zdecydował się na ucieczkę na Zachód wraz z żoną i dwójką dzieci - mimo że ich paszporty leżały zamknięte w sejfie KGB. Pod tym pseudonimem stał się później autorem bestsellerowych książek o Armii Czerwonej.

Czytaj wydarzenie
11 czerwca 1694

I Rzeczpospolita

Pomnik Sobieskiego przetrwał czasy sowieckie, bo zarósł krzakami

11 czerwca 1694 r. ok. 400 polskich husarzy i pancernych zabarykadowanych we wsi Hodów odparło kilkugodzinny atak dziesiątek tysięcy Tatarów. Wystawiony wkrótce po bitwie przez Jana III Sobieskiego pomnik przetrwał czasy sowieckie w stanie zapomnienia i ruiny - co, jak zauważa historyk, mogło paradoksalnie uchronić go przed zniszczeniem, bo nikt nie zwrócił na niego uwagi.

Czytaj wydarzenie
12 czerwca 1560

historia Japonii

Pozorowana armia z proporców i burza pozwoliły pobić siły dziesięciokrotnie silniejsze

12 czerwca 1560 r. pod Okehazamą w Japonii 2-2,5 tys. żołnierzy Ody Nobunagi rozbiło armię Imagawy Yoshimoto liczącą 25-30 tys. ludzi. O zwycięstwie zdecydowały pozorowane oddziały z chorągwi i proporców, osłona lasu oraz gwałtowna letnia burza, pod osłoną której Nobunaga zaskoczył świętujący i zdemobilizowany obóz przeciwnika.

Czytaj wydarzenie
13 czerwca 1915

I wojna światowa / Legiony

Chory rotmistrz wstał z łóżka, by nie przegapić szarży, i zginął na jej czele

13 czerwca 1915 r. pod Rokitną 63 ułanów 2. szwadronu II Brygady Legionów Polskich ruszyło do szarży na potrójną linię rosyjskich okopów. Dowódca dywizjonu, 33-letni rtm. Zbigniew Dunin-Wąsowicz, chory z gorączką, uciekł z łóżka, by stanąć na czele swoich ludzi - i zginął, śmiertelnie trafiony, lecz jeszcze ręką dał podkomendnym znak, by pędzili dalej.

Czytaj wydarzenie
14 czerwca 1905

Rosja carska

Zapalnikiem rewolucyjnego buntu był barszcz ze zepsutego mięsa

14 czerwca 1905 r. załoga rosyjskiego pancernika „Kniaź Potiomkin-Tawriczeskij” zbuntowała się po tym, jak marynarze odmówili zjedzenia barszczu ugotowanego z zepsutego mięsa. Sowiecka propaganda, utrwalona m.in. filmem Eisensteina, przedstawiała potem bunt jako świadomie zaplanowane powstanie bolszewickie - w rzeczywistości był to chaotyczny, spontaniczny wybuch.

Czytaj wydarzenie
15 czerwca 1934

II Rzeczpospolita

Zabójca ministra zmarł bezkarnie w Buenos Aires, a ulicę nazwano po nim w Konotopie

15 czerwca 1934 r. na warszawskiej ulicy Foksal ukraiński zamachowiec Hryhorij Maciejko zastrzelił ministra spraw wewnętrznych Bronisława Pierackiego - najwyższego rangą urzędnika II RP zabitego przez bojówki ukraińskich nacjonalistów. Zamachowiec zbiegł bezkarnie i zmarł w 1966 r. w Buenos Aires; dziś jest patronem ulicy w Konotopie na Ukrainie.

Czytaj wydarzenie
19 czerwca 1943

Holokaust

Niemcy dali przedwojennemu karciarzowi władzę nad 100 tysiącami Żydów, powołując się na Himmlera

19 czerwca 1943 r. Niemcy aresztowali i wywieźli do Auschwitz Mojżesza Merina, przedwojennego karciarza o złej reputacji, którego sami wcześniej uczynili wszechwładnym „królem” żydowskich gmin Zagłębia i części Górnego Śląska - rządzącym 37 gminami i ok. 100 tys. ludzi na podstawie dokumentu, w którym zarządzono traktować jego rozkazy, jakby pochodziły od samego Himmlera.

Czytaj wydarzenie
20 czerwca 1942

II wojna światowa

Czterej więźniowie uciekli z Auschwitz autem komendanta, a wartownik zasalutował im "Heil Hitler"

20 czerwca 1942 r. - dokładnie dwa lata po przybyciu do obozu - czterej więźniowie Auschwitz, przebrani w zdobyte mundury SS, wyjechali przez główną bramę skradzionym samochodem komendanta. Przy szlabanie Kazimierz Piechowski, odgrywający rolę Untersturmführera, zmusił krzykiem wartownika do otwarcia bramy - ten zasalutował odjeżdżającym „Heil Hitler”.

Czytaj wydarzenie
22 czerwca 1944

II wojna światowa

Dokładnie trzy lata po Barbarossie Stalin odwrócił sytuację na froncie

22 czerwca 1944 r. - dokładnie trzy lata po niemieckim ataku na ZSRS - Armia Czerwona rozpoczęła operację „Bagration”, określaną jako lustrzane odbicie „Barbarossy”. Sowieci zgromadzili do ofensywy niemal 2 mln żołnierzy wobec niecałego miliona po stronie niemieckiej, zadając Wehrmachtowi najbardziej upokarzającą klęskę w jego dziejach.

Czytaj wydarzenie
24 czerwca 1812

epoka napoleońska

Polskie konie przetrwały rosyjską zimę lepiej niż francuskie - bo były podkute

Nocą z 23 na 24 czerwca 1812 r. główne siły Napoleona rozpoczęły przeprawę przez Niemen, inwadując Rosję w kampanii, którą cesarz nazywał „drugą wojną polską”. Prawie 100 tys. Polaków - jeden z największych kontyngentów cudzoziemskich Wielkiej Armii - odegrało w tej wyprawie rolę nieproporcjonalnie większą niż ich liczebność, zwłaszcza podczas katastrofalnego odwrotu.

Czytaj wydarzenie
25 czerwca 1976

PRL

Rekompensaty za podwyżkę cen zaprojektowano tak, by najwięcej dostali ci, którzy zarabiali najlepiej

25 czerwca 1976 r. o godz. 6.30 zastrajkował jeden z wydziałów radomskich Zakładów Metalowych „Predom-Łucznik” - w proteście przeciw zapowiedzianym gigantycznym podwyżkom cen żywności (mięso, ryby i przetwory miały podrożeć o 69 proc.). System rekompensat zaprojektowano tak, że relatywnie najwięcej zyskiwali lepiej zarabiający - a dwudniowe „konsultacje społeczne” były fasadą, bo nowe cenniki wydrukowano wcześniej.

Czytaj wydarzenie
27 czerwca 1877

Warmia / historia Kościoła

Matka Boska przemówiła po polsku do dziewczynki, której własna matka nie widziała nic

27 czerwca 1877 r. 13-letnia Justyna Szafryńska, wracając z matką z kościoła w Gietrzwałdzie po zdanym egzaminie z katechizmu, miała po raz pierwszy zobaczyć Matkę Boską na rosnącym nieopodal klonie - choć idąca obok matka niczego nie widziała. Tak zaczęła się trwająca do września 1877 r. seria objawień, podczas której Madonna przemawiała, jak twierdziły dziewczynki, warmińską odmianą języka polskiego.

Czytaj wydarzenie
28 czerwca 1389

historia Bałkanów

Zaraz po bitwie, w której zginął ojciec, nowy sułtan udusił własnego brata

28 czerwca 1389 r. na Kosowym Polu wojska sułtana Murada I pokonały antyturecką koalicję bałkańską Lazara Hrebeljanovicia - bitwa, w której zginęli obaj naczelni wodzowie, przesądziła o losach średniowiecznej Serbii. Natychmiast po śmierci ojca nowy sułtan Bajazyd kazał udusić cięciwą z łuku własnego brata Yakupa, eliminując rywala do tronu - od błyskawiczności tej decyzji zyskał przydomek „Błyskawica”.

Czytaj wydarzenie
30 czerwca 1943

Polskie Państwo Podziemne

Gestapo otworzyło szampana po złapaniu dowódcy AK i poczęstowało go kieliszkiem

30 czerwca 1943 r. ok. godz. 9.00 gestapo aresztowało w warszawskim mieszkaniu przy ul. Spiskiej 14 gen. Stefana Roweckiego „Grota”, twórcę i dowódcę Armii Krajowej, posługującego się dokumentami na nazwisko Jerzy Malinowski. Po aresztowaniu Niemcy przewieźli go do siedziby gestapo przy aleji Szucha, gdzie świętowali sukces otwarciem szampana - i zaproponowali generałowi kieliszek, który ten odrzucił.

Czytaj wydarzenie