1 listopada 1943
1943
II wojna światowa
W Gospodzie Warszawskiej przy Nowogrodzkiej kontrwywiad AK zastrzelił Leona Skosowskiego „Lolka”, żydowskiego agenta gestapo zamieszanego w afergę Hotelu Polskiego. Egzekucję opóźniło o ponad godzinę to, że dowódca akcji zbyt długo z nim rozmawiał.
Czytaj wydarzenie →
1 listopada 1970
1970
Polska
Na lotnisku w Karaczi ciężarówka wjechała w grupę witającą marszałka PRL Mariana Spychalskiego. Zginął wiceminister spraw zagranicznych Zygfryd Wolniak - zamachowiec był przekonany, że zabił „polskiego prezydenta”, pomylił go jednak z Wolniakiem.
Czytaj wydarzenie →
3 listopada 1918
1918
Świat
Załogi niemieckiej floty sprzeciwiły się rozkazowi adm. Reinharda Scheera nakazującemu atak na flotę brytyjską - mimo że rząd Rzeszy w tym samym czasie zabiegał o rozejm z aliantami. Bunt w Kilonii rozpoczął rewolucję, która sześć dni później dotarła do Berlina.
Czytaj wydarzenie →
4 listopada 1931
1931
Polska
Bezrobotny księgowy i fotograf-amator Kazimierz Nowak wyruszył z Boruszyna w ponad pięcioletnią podróż przez Afrykę. Wyprawa, dziś opisywana jako bezprecedensowy wyczyn eksploracyjny, była przede wszystkim desperacką próbą utrzymania rodziny w czasie wielkiego kryzysu.
Czytaj wydarzenie →
6 listopada 1824
1824
Polska
Po zatwierdzeniu wyroku w sprawie filomatów Adam Mickiewicz opuścił Wilno i został skierowany na przymusową pracę w Rosji. Już nigdy nie zobaczył rodzinnych stron - a w Odessie pozostawał pod tajnym nadzorem generała Jana Witta, z którym mimo to grywał w szachy.
Czytaj wydarzenie →
7 listopada 1990
1990
Świat
W nocy z 7 na 8 listopada 1990 r. mieszkańcy Wilna zdemontowali pomnik litewskiego komunisty Vincasa Mickevičiusa-Kapsukasa na placu Ratuszowym. Akcję ułatwiła libacja, jaką z okazji rocznicy rewolucji urządziła sobie lojalna wobec Moskwy milicja.
Czytaj wydarzenie →
8 listopada 1939
1939
II wojna światowa
Stolarz Georg Elser, działający na własną rękę, zamontował bombę w monachijskiej piwiarni Bürgerbräukeller, by zabić Hitlera. Ładunek wybuchł zgodnie z planem - ale Hitler opuścił lokal osiem minut wcześniej, niż przewidywał harmonogram wystąpienia.
Czytaj wydarzenie →
8 listopada 1923
1923
Polska
Józef Hen, urodzony jako Józef Cukier, obchodził 102. urodziny jako najdłużej żyjący polski pisarz. Jego wspomnienia o Emilu Zátopku pokazują sportowca inaczej, niż zapamiętała go historia - od kiełbasy kupionej na reglamentację po miotłę w rękach po 1968 roku.
Czytaj wydarzenie →
13 listopada 1655
1655
Polska
Na posiedzeniu senatu zwołanym w Opolu królowa Ludwika Maria Gonzaga przekonała nielicznych przybyłych senatorów do zerwania rozmów z Karolem X Gustawem i kontynuowania wojny ze Szwecją, mimo że większość dworu skłaniała się ku kapitulacji.
Czytaj wydarzenie →
15 listopada 1985
1985
Polska
Milicja na terenie całej PRL zaczęła zwozić do komend mężczyzn podejrzewanych o homoseksualizm. Zatrzymanym zakładano „Kartę homoseksualisty” i przesłuchiwano ich w sprawach intymnych - do podpisu podsuwano nawet oświadczenie, że są homoseksualistami „od urodzenia”.
Czytaj wydarzenie →
20 listopada 1925
1925
Polska
Stefan Żeromski zmarł 20 listopada 1925 r., a jego pogrzeb trzy dni później stał się wielką manifestacją narodową. Według relacji przytoczonej w artykule, nieudekorowanie wpływowego szwedzkiego krytyka Fredrika Bööka polskim odznaczeniem mogło przyczynić się do utraty przez pisarza literackiego Nobla.
Czytaj wydarzenie →
20 listopada 1945
1945
II wojna światowa
Międzynarodowy Trybunał Wojskowy rozpoczął w Norymberdze rozprawę przeciw głównym przywódcom III Rzeszy. Wśród 22 osądzonych był Martin Bormann - skazany zaocznie na śmierć, choć w chwili wydania wyroku Trybunał nie wiedział, że sekretarz Hitlera już wtedy nie żył.
Czytaj wydarzenie →
24 listopada 1977
1977
Polska
W Słobodzie-Raszkowie katolicy wprowadzili Najświętszy Sakrament do zbudowanego nocami, bez zgody władz kościoła. Władze odpowiedziały natychmiastową blokadą miejscowości, a buldożery zniszczyły świątynię do fundamentów - gruz usunięto w ciągu jednego dnia.
Czytaj wydarzenie →
24 listopada 1979
1979
Polska
SB zatrzymała przy odbieraniu „martwej skrzynki” Petera Burke'a, II sekretarza ambasady USA, który pod dyplomatyczną przykrywką pracował dla CIA. Mając immunitet, zatrzymany powtarzał funkcjonariuszom tylko jedno: „I am an American diplomat”.
Czytaj wydarzenie →
25 listopada 1938
1938
Polska
25 listopada 1938 r. polski wywiad wojskowy przerwał operację „Łom” - dywersję na terytorium Czecho-Słowacji wymierzoną w zapowiedź, że rząd w Pradze nie kontroluje własnego pogranicza. W akcji brali udział dywersanci, którzy kilka lat później stworzą trzon Armii Krajowej.
Czytaj wydarzenie →
27 listopada 1947
1947
Świat
Po odwołaniu prefekta Mediolanu Ettorego Troila uzbrojeni byli partyzanci, głównie komuniści, zajęli nocą siedzibę prefektury. Rewolucję zgasił jednak telefon samego lidera włoskich komunistów, który kazał jej przywódcy zastanowić się, co dalej zrobić z sukcesem.
Czytaj wydarzenie →
28 listopada 1627
1627
Polska
Polska eskadra pod dowództwem Arenda Dickmanna, mianowanego na dowódcę floty tylko cztery dni wcześniej, wyszła z Gdańska i zdobyła szwedzki galeon „Tigern”, doprowadzając też do zniszczenia „Solena”. Dickmann zginął u schyłku bitwy, a nie ustalono nawet, czyja kula go zabiła.
Czytaj wydarzenie →
28 listopada 1918
1918
Świat
Drugi atak bolszewickiej 6. Dywizji Strzeleckiej przełamał obronę Narwy, otwierając ofensywę na dopiero co niepodległą Estonię. Niespełna dwa miesiące później, 18 stycznia 1919 r., miasto odzyskali między innymi fińscy ochotnicy, którzy rozstrzelali pod ratuszem 27 schwytanych komunistów.
Czytaj wydarzenie →
28 listopada 1942
1942
Polska
Sekretarz Polskiej Partii Robotniczej Marceli Nowotko zginął zastrzelony w Warszawie, ukrywając się pod nazwiskiem Jan Wysocki. Partyjna komisja winą za jego śmierć obarczyła szefa Gwardii Ludowej Bolesława Mołojca - który zdążył już wcześniej zostać za to zabity przez własnych towarzyszy.
Czytaj wydarzenie →
30 listopada 1989
1989
Polska
Pismo MSW z 30 listopada 1989 r. po raz pierwszy określiło informatora o kryptonimie „Expert” - Wiesława Chrzanowskiego - wprost jako „AGENT”. Autor znaleziska zwraca uwagę, że najgłośniejszym krytykiem jego wcześniejszej książki o tej sprawie był człowiek, który w tym samym dokumencie figuruje jako demaskator innego oficera wywiadu PRL.
Czytaj wydarzenie →
30 listopada 1939
1939
Świat
Gdy 30 listopada 1939 r. ZSRS zaatakował Finlandię siłami ponad 400 tys. żołnierzy, broniący się zaledwie 30 tys. żołnierzy Finowie dzięki mobilnym oddziałom narciarskim stawili nadspodziewanie silny opór. Wojna ta zainspirowała Amerykanów do stworzenia jedynej w swojej armii dywizji górskiej.
Czytaj wydarzenie →