historia morska
Galeon ze skarbem eksplodował przed oczami Brytyjczyków szykujących się do abordażu
8 czerwca 1708 r. u wybrzeży Cartageny brytyjskie okręty dogoniły hiszpański konwój wiozący bogactwa z kolonii. Gdy Brytyjczycy szykowali się do abordażu okrętu flagowego „San José”, ten nagle eksplodował i zatonął - z około 600 osób na pokładzie przeżyło tylko 11.
64-działowy „San José” wypłynął z Portobelo 28 maja 1708 r., choć jego dowódca José Fernández de Santillán wiedział o brytyjskim zagrożeniu - zbliżający się sezon huraganów nie dawał jednak wyboru. 8 czerwca cztery okręty brytyjskie pod wodzą Charlesa Wagera skupiły ogień na flagowej jednostce konwoju; przyczyna samej eksplozji nie została ustalona. Bliźniaczy galeon „San Joaquín” zdołał uciec do Cartageny.
Wrak spoczywa dziś na głębokości około 600 m, a spór o jego własność trwa do teraz: Kolumbia twierdzi, że zlokalizowała go w 2015 r., amerykańska firma Sea Search Armada utrzymuje, że odkryła go już w 1981 r., a Hiszpania uznaje go za własny okręt wojenny. W listopadzie 2025 r. Kolumbijczycy, w obecności prezydenta Gustavo Petro, wydobyli pierwsze przedmioty - działo, trzy złote monety i porcelanowy kubek.
Galeon zdążył już wejść do kultury popularnej - pojawia się w powieści Gabriela Garcíi Márqueza „Miłość w czasach zarazy” - a do sporu o jego ładunek, szacowany na nawet 20 mld dolarów, zgłaszają się dodatkowo rdzenne społeczności z Boliwii, argumentując, że srebro wydobyto z ich ziem przymusową pracą kolonialną.