20 listopada 1945 1945

II wojna światowa

Norymberska farsa

Międzynarodowy Trybunał Wojskowy rozpoczął w Norymberdze rozprawę przeciw głównym przywódcom III Rzeszy. Wśród 22 osądzonych był Martin Bormann - skazany zaocznie na śmierć, choć w chwili wydania wyroku Trybunał nie wiedział, że sekretarz Hitlera już wtedy nie żył.

Przed procesem alianci spierali się, czy nazistowskich przywódców osądzić, czy stracić na podstawie wyłącznie politycznej decyzji. Winston Churchill rozważał sporządzenie listy 50-100 zbrodniarzy, których egzekucję miała zatwierdzać specjalna komisja w ciągu sześciu godzin od ujęcia; ostatecznie zwyciężyła koncepcja procesu, popierana m.in. przez Roberta H. Jacksona i - co może zaskakiwać - przez Józefa Stalina.

1 października 1946 r. dwunastu oskarżonych skazano na śmierć, siedmiu na kary więzienia, a trzech uniewinniono. Wyroki śmierci wykonano 16 października 1946 r.

Autor krytykuje selektywność wymiaru sprawiedliwości: ZSRS współtworzył sąd mimo własnej agresji na Polskę i Finlandię oraz zbrodni katyńskiej, którą sowieccy oskarżyciele próbowali przypisać Niemcom. Krytycznie ocenia też zasadę retroakcji - karania na podstawie prawa stworzonego po fakcie.