9 października 1920 1920

Wojna polsko-litewska

Zdradzony mundur litewskiego generała

9 października 1920 r. 85. Pułk Strzelców Wileńskich wkroczył do Wilna, kończąc pozorowany „bunt” gen. Lucjana Żeligowskiego, obmyślony przez Józefa Piłsudskiego. Litewska ofensywa, która próbowała odwrócić skutki tej akcji, zakończyła się spektakularną kompromitacją.

Zajęcie Wilna przez oddziały gen. Żeligowskiego 9 października 1920 r. nazwano „buntem” w oficjalnym meldunku gen. Władysława Sikorskiego, choć Piłsudski - który nie mógł wydać formalnego rozkazu - mówił o „powstaniu” i poprosił generała jako wilnianina o wzięcie całej odpowiedzialności na siebie.

Operacja ruszyła zaledwie cztery godziny po podpisaniu umowy suwalskiej o zawieszeniu broni, zanim formalnie weszła w życie. Słabe wojska litewskie zostały zaskoczone i nie zdołały obronić miasta; poważniejszy opór stawiły jedynie nad Mereczanką.

18 października Litwini przeszli do ofensywy, lecz zostali powstrzymani, a jedna z ich dywizji poniosła spektakularną porażkę - jej sztab dostał się do niewoli. Dowodzącego nią gen. Stasysa Nastopkę odnaleziono ukrytego pod strzechą; zdradził go wywieszony mundur, którego nie zdążył założyć.