Starożytność
Aleksander otwiera lukę pod Gaugamelą
Pod Gaugamelą Aleksander Macedoński rozbił armię Dariusza III, przesądzając o losie Persji. Zwycięstwo zapewniła nie siła, lecz dziura w szyku przeciwnika, w którą wszedł klin królewskiej gwardii.
Według relacji Flawiusza Arriana, na którą powołuje się autor artykułu, perskie wozy bojowe z kosami uznawano za jedną z groźniejszych broni Dariusza III. Macedończycy nie starali się ich powstrzymać siłą - ostrzeliwali woźniców i konie, a część rozpędzonych rydwanów po prostu przepuszczali przez celowo otwierane przejścia w swoim szyku. Te, które przejechały na tyły, przejmowali koniuszowie i gwardia hypaspistów, zanim zdążyły wyrządzić szkodę.
Rozstrzygnięcie bitwy nastąpiło, gdy perska jazda osłaniająca oskrzydlenie prawego skrzydła Macedończyków pozostawiła lukę we własnej linii. Aleksander natychmiast skierował w nią klin konnej gwardii i falangi, uderzając prosto na stojącego w centrum Dariusza III, który w panice rzucił się do ucieczki - a za nim rozpadła się cała jego armia.
Dariusz ocalał z pola walki, lecz wkrótce został zamordowany przez własne otoczenie. Aleksander zajął bez przeszkód Babilon, a historia nadała mu przydomek Wielki.