17 maja 1944 1944

II wojna światowa

Zdobycie Widma pod Monte Cassino - spór, który ciągnął się latami „niczym wąż morski”

17 maja 1944 r., w przededniu zatknięcia polskiej flagi na ruinach klasztoru na Monte Cassino, został ranny przy zdobywaniu wzgórza Widmo Zdzisław Starostecki - żołnierz, który pół wieku później podważył utrwaloną przez Melchiora Wańkowicza wersję bitwy, wywołując spór trwający dekady na dwóch kontynentach.

Jak pisze Krzysztof Masłoń, Starostecki (1919-2010), żołnierz 4. Pułku Pancernego „Skorpion”, został po wojnie jedynym polskim generałem z amerykańskim obywatelstwem i w USA zajmował się m.in. rakietami Patriot. W 1995 r. przedstawił własną wersję zdobycia Widma, sprzeczną z relacją znaną z książki Wańkowicza „Bitwa o Monte Cassino” - uwypuklając sprzeczkę, do jakiej doszło w czasie bitwy między nim a ppor. Janem Kochanowskim, i tym samym podważając uznawane dotąd za pewne zasługi tego ostatniego.

W 1996 r. Aleksandra Ziółkowska-Boehm - była sekretarka i depozytariuszka archiwum Wańkowicza - przeprowadziła ze Starosteckim wywiad, który Jerzy Giedroyc wydrukował w paryskich „Zeszytach Historycznych”. Publikacja wywołała wieloletnią, burzliwą dyskusję angażującą pisma i uczestników we Francji, Anglii, USA i Polsce - spór ten, jak ujął to redaktor „Kultury”, ciągnął się latami „niczym wąż morski”.