24 października 1938 1938

Dywersja wywiadu

Zaginiony dywersant, który wrócił żywy po roku

24 października 1938 r. 27-osobowy oddział dywersyjny podchorążego Józefa Kasparka wyruszył w ramach akcji „Łom” na Ruś Zakarpacką, by wysadzić most i pomóc Węgrom przejąć region od Czecho-Słowacji. Jeden z żołnierzy, uznany za zaginionego, odnalazł się żywy dopiero po roku.

Polski wywiad, licząc na uzyskanie wspólnej granicy z Węgrami, zorganizował w porozumieniu z wywiadem węgierskim serię akcji dywersyjnych na Rusi Zakarpackiej. 24 października 1938 r. oddział podchorążego Józefa Kasparka (27 ludzi) wyruszył, by wysadzić most na Czarnej Rzece we wsi Wučkopole - misję bez praw kombatanta, w razie schwytania grożącą więzieniem i torturami.

Podczas nocnej wspinaczki żlebem strzelec Zygmunt Szeremeta odpadł wraz z osuwającym się głazem i nie wrócił do oddziału; uznano go za zaginionego. Most ostatecznie wysadzono, ale trzej inni uczestnicy wyprawy zostali później schwytani przez Czechów i rozstrzelani nad rzeką Uż.

Dopiero w lipcu 1939 r., podczas poszukiwań miejsca pochówku zabitych towarzyszy, Kasparek dowiedział się prawdy o Szeremecie: zaginiony w rzeczywistości przyłączył się do Węgrów, bohatersko przysłużył się w akcjach bojowych i ostatecznie wrócił do Polski.