26 września 1908 1908

Polska

Napad Piłsudskiego na pociąg pod Bezdanami

Organizacja Bojowa PPS pod osobistym dowództwem Józefa Piłsudskiego napadła na pociąg pocztowy na stacji Bezdany pod Wilnem, zdobywając dokładnie 200 812 rubli i 61 kopiejek.

Tydzień wcześniej, 19 września, pierwsza próba napadu nie doszła do skutku - na miejsce nie dostarczono broni, grupa z Warszawy się spóźniła, a towarzysze z Wilna zabłądzili w lesie. 26 września akcja poszła sprawniej, choć jeden z bojowców, Aleksander Lutze-Birk, stłukł butelkę z amoniakiem i mimo poparzenia wziął udział w napadzie. Piłsudski z browningiem w ręku zatrzymał maszynistę i palacza, a na koniec akcji dał na trąbce sygnał do odwrotu, gdy reflektory nadjeżdżającego pociągu zaczęły omiatać stację.

Zdobyte pieniądze miały finansować zakup broni i konspirację, nie prywatne cele - bojowcy nie ruszyli mienia pasażerów. W akcji brało udział czterech późniejszych premierów rządu niepodległej Polski: sam Piłsudski, Walery Sławek, Aleksander Prystor i Tomasz Arciszewski. Srebro z łupu zakopano na miejscu, a do Galicji przewiozła je dopiero po dwóch miesiącach Aleksandra Szczerbińska.