18 grudnia 1992 1992

III RP

Posłowie chcieli zniszczyć akta Systemu Polonia

18 grudnia 1992 r. na posiedzeniu sejmowej Komisji Łączności z Polakami za Granicą poseł Sławomir Siwek zgłosił wniosek o zniszczenie informatycznego "systemu Polonia" - zbioru danych o działaczach polonijnych i emigracyjnych, gromadzonego przez MSZ PRL przy pomocy tajnych służb.

Wniosek Siwka (z prawicowego Porozumienia Centrum) przewidywał powołanie komisji z udziałem przedstawicieli parlamentu, Kancelarii Prezydenta, MSZ, MSW, Rzecznika Praw Obywatelskich i Stowarzyszenia "Wspólnota Polska", w obecności której miałoby dojść do zniszczenia całej dokumentacji. Ku zaskoczeniu obecnych wniosek poparli także posłowie SLD i Unii Demokratycznej.

Autor opisuje paradoksalny rozkład głosów: poseł SLD Longin Pastusiak wyraził podejrzliwość wobec niszczenia dokumentacji, wiążąc ją z ryzykiem zafałszowania historii, a posłanka Unii Demokratycznej Maria Dmochowska - mimo że sama była przeciwna lustracji i ujawnianiu akt bezpieki - sprzeciwiła się zniszczeniu akt "systemu Polonia" i postulowała ich ujawnienie po 50 latach, bo mogą być dowodem haniebnych działań PRL wobec własnych obywateli na Zachodzie.

Mimo znalezienia się w mniejszości, Siwek nie zrezygnował i odłożył decyzję, zapraszając na kolejne posiedzenie specjalistę od archiwów i przedstawiciela MSZ. Propozycja została ostatecznie "ukręcona", a autor, poszukując po latach akt "systemu Polonia" w IPN i MSZ, odnalazł jedynie ich fragmenty.