Konferencja w Wannsee

W willi nad jeziorem Wannsee pod Berlinem 15 wysokich funkcjonariuszy III Rzeszy pod przewodnictwem Reinharda Heydricha omawiało praktyczne plany zagłady europejskich Żydów. Tylko trzech z nich spotkała po wojnie kara, którą można uznać za adekwatną do zbrodni.

Według Piotra Semki spokojna, elegancka rezydencja z ogrodem i widokiem na żaglówki była miejscem narady poświęconej opracowaniu praktycznych planów wywiezienia ludności żydowskiej do „fabryk śmierci”. Obradom przewodził Reinhard Heydrich.

Sześciu uczestników nie przeżyło wojny lub zmarło wkrótce po jej zakończeniu: Heydrich zginął w zamachu czeskich spiskowców w maju 1942 r., Roland Freisler podczas bombardowania Berlina, Rudolf Lange w walkach o Poznań, Alfred Meyer popełnił samobójstwo, Heinrich Müller zaginął w ruinach Berlina, a Martin Luther zmarł kilka miesięcy po wojnie.

Spośród pozostałych dziewięciu tylko trzech osądzono i stracono: Eberhard Schöngarth zginął na szubienicy brytyjskiej w 1946 r., Josef Bühler został wydany Polsce i stracony w 1948 r., a Adolf Eichmann, uprowadzony przez Izraelczyków z Argentyny, powieszony po procesie w Jerozolimie w 1962 r. Dwóch kolejnych - Otto Hofmanna i Wilhelma Stuckarta - skazano, ale szybko odzyskali wolność, a czterej ostatni uczestnicy narady, w tym Gerhard Klopfer zmarły dopiero w 1987 r., nie ponieśli odpowiedzialności karnej wcale.